Ontwikkelpunten voorbeelden: 30 om echt op te pakken
Kies één ontwikkelpunt dat je werk merkbaar beter maakt, geef het een doel met een datum en doe deze week de eerste kleine stap. Hieronder staan dertig voorbeelden, elk met de valkuil erachter, een doel en een eerste stap.
Waarom één ontwikkelpunt genoeg is
Een lijstje met zes verbeterpunten voelt grondig, maar verdwijnt vaak in de waan van de dag. Eén punt met een datum en een eerste stap heeft meer kans. Neem dus één punt, hooguit drie, en werk die uit tot iets wat je in je agenda kunt zetten.
Er is ook een reden om er überhaupt mee bezig te blijven. Volgens het Future of Jobs Report 2025 van het World Economic Forum kunnen werkenden verwachten dat 39% van hun huidige vaardigheden tussen 2025 en 2030 verandert of veroudert. De peiling omvat meer dan 1.000 werkgevers met samen ruim 14 miljoen werknemers in 55 economieën. Let op: dat is wat werkgevers verwachten, gemiddeld over beroepen en landen. Het zegt niets over jouw functie. Het laat wel zien dat stilstaan zelden de veilige keuze is. Je hoeft er niet bang van te worden; een klein, vast ontwikkelpunt per kwartaal is een haalbare manier om bij te blijven.
Repareren of uitbouwen?
Repareer wat je werk of je samenwerking blokkeert. Bouw uit waar je talent al zit en waar meer oefening zichtbaar resultaat geeft. Meestal heb je van beide iets nodig, maar niet tegelijk.
Gallup maakt dit onderscheid scherp. Volgens Gallup is talent een natuurlijke manier van denken, voelen of doen. Investering is oefenen, vaardigheden ontwikkelen en kennis opbouwen. Een sterkte is het vermogen om een taak steeds bijna perfect uit te voeren, en dat ontstaat uit talent × investering. Een gangbare lezing is dat investeren in een talent vaak meer oplevert dan dezelfde uren in iets waar je weinig aanleg voor hebt. Gallup verkoopt zelf een test op dit uitgangspunt en doet er zelf onderzoek naar. Zie het dus als een bruikbare denkrichting, niet als bewezen wet.
Een werkbare vuistregel, mijn eigen en niet van Gallup:
| Situatie | Kies voor |
|---|---|
| Het punt veroorzaakt fouten, ruzie of gemiste deadlines | Repareren, tot het niet meer in de weg zit |
| Je doet het al goed en je wilt dat anderen het ook zien | Uitbouwen |
| Je zwakte raakt een taak die bij je functie hoort | Repareren, of de taak anders verdelen |
| Je zwakte raakt een taak die je nauwelijks doet | Laten liggen |
| Je kwaliteit slaat door en kost je energie of vriendelijke collega’s | Het gedrag bijsturen (zie hieronder) |
De valkuil als wegwijzer
Het kernkwadrant geeft een tweede ingang. Te veel van je kernkwaliteit wordt je valkuil, en de positieve tegenpool van die valkuil is je uitdaging. Te veel van je uitdaging wordt weer je allergie. Wie grondig is, kan doorschieten in perfectionisme. De uitdaging is dan ‘goed genoeg opleveren’. Dat is een ontwikkelpunt dat klopt met wie je bent. Je hoeft er geen ander mens voor te worden.
Let op de allergie: wie van ‘grondig’ naar ‘goed genoeg’ gaat en doorslaat, wordt slordig. Kies dus een doel met een grens (“bij twee taken per week”), niet “minder perfectionistisch”. Zie het kernkwadrant van Ofman voor de uitleg en de kernkwaliteitenlijst om de valkuil, uitdaging en allergie van je eigen kwaliteit op te zoeken. Weet je nog niet welke kwaliteiten bij je horen, begin dan met de gratis krachtentest.
30 voorbeelden in vijf groepen
Lees de tabellen zo: de eerste kolom is het ontwikkelpunt. De tweede kolom noemt de valkuil waar het vaak uit voortkomt. De derde is een doel dat je kunt toetsen, de vierde een eerste stap die binnen een week kan. De doelen zijn voorbeelden; pas aantallen en tijdstippen aan jouw baan aan.
Samenwerken en communiceren
| Ontwikkelpunt | Valkuil erachter | Doel met datum | Eerste stap deze week |
|---|---|---|---|
| 1. Eerder om hulp vragen | Zelfstandig, wordt alles zelf willen doen | Bij elk project in de komende drie maanden vraag ik één keer om hulp vóór ik vastloop | Kies de taak waar je nu op hapert en stel één collega één concrete vraag |
| 2. Korter en duidelijker vertellen | Uitgebreid en volledig, wordt langdradig | In elk teamoverleg van de komende zes weken begin ik met de conclusie in twee zinnen | Schrijf je punt voor het volgende overleg in twee zinnen op |
| 3. Nee zeggen of uitstellen | Behulpzaam, wordt ja-knikker | Elke maand wijs ik één verzoek af of schuif ik het door met een alternatief | Zeg bij het eerstvolgende verzoek: “Ik kom er morgen op terug” |
| 4. Zeggen wat je dwarszit | Harmonieus, mijdt het conflict | Voor het eind van de maand bespreek ik één opgespaard punt met de betrokkene | Schrijf op welk onderwerp je laat liggen en plan er een kwartier voor |
| 5. Doorvragen voor je adviseert | Snel en oplossingsgericht, wordt voorbarig | In gesprekken van de komende maand stel ik minstens twee vragen voor ik advies geef | Tel in je volgende gesprek je eigen vragen |
| 6. Feedback geven aan collega’s | Beleefd, houdt op de vlakte | Elke maand geef ik één collega feedback met een concreet voorbeeld | Kies iets wat goed ging en benoem het specifiek: wat deed de ander, wat leverde het op |
Organiseren en afronden
| Ontwikkelpunt | Valkuil erachter | Doel met datum | Eerste stap deze week |
|---|---|---|---|
| 7. Prioriteren | Enthousiast, neemt te veel aan | Elke maandagochtend kies ik drie hoofdtaken, tot het eind van het kwartaal | Zet vrijdag de lijst voor volgende week op papier en omcirkel er drie |
| 8. Goed genoeg opleveren | Grondig, wordt perfectionistisch | Bij twee taken per week bepaal ik vooraf wat ‘goed genoeg’ is en lever ik op tijd op | Kies een taak en zet een timer op de tijd die erbij past |
| 9. Eerder beginnen | Werkt goed onder druk, wordt uitstellen | Elke dag werk ik 25 minuten aan de lastigste taak voor ik mail open, zes weken lang | Doe dat morgenochtend één keer |
| 10. Realistisch inschatten | Optimistisch, onderschat tijd | Bij elke taak langer dan twee uur noteer ik schatting en werkelijke tijd, zes weken lang | Begin vandaag met één taak |
| 11. Afspraken vastleggen | Spontaan en flexibel, laat dingen los | Na elk overleg stuur ik binnen een dag drie afspraken per mail | Doe het na je eerstvolgende overleg |
| 12. Taken overdragen | Betrokken, wordt controlerend | Dit kwartaal draag ik één terugkerende taak volledig over | Kies de taak en schrijf op wat de ander nodig heeft om het goed te doen |
Omgaan met druk, kritiek en verandering
| Ontwikkelpunt | Valkuil erachter | Doel met datum | Eerste stap deze week |
|---|---|---|---|
| 13. Kritiek minder persoonlijk nemen | Betrokken, wordt snel gekwetst | Na kritiek wacht ik de komende maand 24 uur voor ik inhoudelijk reageer | Schrijf bij de volgende kritiek op wat de feitelijke inhoud is |
| 14. Pauzes nemen en grenzen bewaken | Toegewijd, gaat door tot het op is | Elke werkdag neem ik 20 minuten lunchpauze weg van mijn scherm, vanaf nu tot de zomer | Zet voor morgen een herinnering in je agenda |
| 15. Rustig blijven bij tijdsdruk | Snel en alert, wordt gejaagd | Bij elke piek schrijf ik eerst op wat vandaag echt moet, deze maand | Doe het bij de eerstvolgende drukke ochtend |
| 16. Omgaan met verandering | Zorgvuldig en stabiel, houdt vast aan wat werkt | Dit kwartaal probeer ik één nieuwe werkwijze twee weken uit | Kies een kleine verandering waar je weerstand bij voelt en schrijf op wat je vreest |
| 17. Fouten snel melden | Verantwoordelijk, lost het eerst zelf op | Fouten meld ik binnen een dag, het hele komende halfjaar | Vertel een kleine fout aan een collega en wat je ervan leerde |
| 18. Complimenten aannemen | Bescheiden, wuift het weg | Op een compliment zeg ik de komende maand alleen ‘dank je’, zonder afzwakken | Zet complimenten die je krijgt in één document |
Punt 18 klinkt klein, maar het geeft je later de woorden voor je functioneringsgesprek.
Zichtbaar zijn en initiatief nemen
| Ontwikkelpunt | Valkuil erachter | Doel met datum | Eerste stap deze week |
|---|---|---|---|
| 19. Je mening geven in overleg | Bedachtzaam, blijft stil | In elk teamoverleg breng ik in de eerste helft minstens één punt in, komende zes weken | Bereid vóór het volgende overleg één opmerking voor |
| 20. Resultaten laten zien | Bescheiden, blijft onzichtbaar | Elke maand mail ik mijn leidinggevende drie resultaten, het komende halfjaar | Noteer vrijdag drie dingen die je afrondde |
| 21. Presenteren | Gedegen, vermijdt het podium | Dit halfjaar geef ik twee korte presentaties aan mijn team | Bied aan om vijf minuten te vertellen in het volgende overleg |
| 22. Anderen ruimte geven | Daadkrachtig, wordt dominant | In de komende vier overleggen laat ik twee collega’s eerst reageren | Spreek bij het volgende overleg met jezelf af dat je als derde praat |
| 23. Zelf een verbetering voorstellen | Zorgvuldig, wacht op een opdracht | Dit kwartaal dien ik één verbetervoorstel in | Schrijf op wat je al een tijd stoort in een proces, met één mogelijke oplossing |
| 24. Binnen de organisatie netwerken | Gericht op eigen taak, blijft in de eigen hoek | Elke maand drink ik koffie met iemand van een andere afdeling | Stuur vandaag één uitnodiging |
Vakinhoud en leren
| Ontwikkelpunt | Valkuil erachter | Doel met datum | Eerste stap deze week |
|---|---|---|---|
| 25. Een nieuwe digitale vaardigheid leren | Handig met wat je kent, blijft bij het vertrouwde | Binnen drie maanden gebruik ik een nieuwe functie of tool in mijn dagelijks werk | Volg een tutorial van een half uur over één functie |
| 26. Je kennis delen | Deskundig, houdt het voor zich | Elk kwartaal geef ik een korte uitleg aan collega’s over iets wat ik goed ken | Schrijf een handleiding van één pagina |
| 27. Leren van een ander vak | Gericht op het eigen vak | Binnen twee maanden loop ik een dag mee bij een collega van een andere afdeling | Vraag het vandaag aan één collega |
| 28. Een cursus of certificaat halen | Praktisch, vindt leren iets voor later | Binnen zes maanden rond ik één cursus af | Zoek twee opties en vraag na welk opleidingsbudget er is |
| 29. Beter schrijven | Snel en direct, wordt kort of onduidelijk | Mijn mails van de komende maand zijn maximaal vijf zinnen met een duidelijke vraag | Herlees je volgende mail voor je hem verstuurt |
| 30. Je vak bijhouden | Druk met het werk zelf, leest niets bij | Elke week heb ik één uur leestijd in mijn agenda, het komende kwartaal | Kies twee bronnen en plan het eerste uur |
Staat je punt er niet bij? Ga uit van een kwaliteit die je kent, zoek de valkuil op en draai die om tot een uitdaging. Hoe je zo’n kwaliteit zonder etiket uitlegt, lees je in zwakke punten in je sollicitatiegesprek. Dezelfde logica werkt daar.
Zo formuleer je het
Een goed ontwikkelpunt is een gedrag met een datum en niet een eigenschap. “Ik wil assertiever worden” kun je niet toetsen. Gebruik SMART: specifiek, meetbaar, acceptabel (voor jou en je leidinggevende), realistisch en tijdgebonden.
Een voorbeeld van vaag naar bruikbaar:
- Vaag: “Ik moet beter plannen.”
- SMART: “Voor 1 maart noteer ik bij elke taak van meer dan twee uur de schatting en de werkelijke tijd. Daarna bespreek ik met mijn leidinggevende of mijn inschattingen kloppen.”
Drie controlevragen:
- Kan een collega zien of je het doet? Zo niet, maak het concreter.
- Past de eerste stap in één week en in een uur tijd? Zo niet, maak hem kleiner.
- Weet je waarom dit je werk beter maakt? Zo niet, kies een ander punt.
In je POP of functioneringsgesprek
Een persoonlijk ontwikkelplan (POP) hoeft niet langer dan een halve pagina. Dit format werkt in het plan zelf en als spiekbriefje in het gesprek:
| Onderdeel | Invullen |
|---|---|
| Ontwikkelpunt | Eén zin, als gedrag |
| Waarom nu | Een concreet voorbeeld uit je werk waar het speelde |
| Doel | SMART, met datum |
| Eerste stap | Wat je binnen een week doet |
| Wat ik nodig heb | Tijd, budget, feedback of een oefensituatie |
| Check-moment | Wanneer je met je leidinggevende terugkijkt |
Ingevuld voor punt 8:
- Ontwikkelpunt: Werk sneller afronden zonder dat de kwaliteit eronder lijdt.
- Waarom nu: Het maandrapport kostte vorige maand twee dagen extra omdat ik het nog eens naliep.
- Doel: Voor 1 april lever ik twee taken per week op volgens een vooraf bepaalde ‘goed genoeg’-norm.
- Eerste stap: Deze week schrijf ik op wat ‘goed genoeg’ is voor het maandrapport.
- Wat ik nodig heb: Eén keer kort overleg over wat jij als afgerond ziet.
- Check-moment: Gesprek in april.
In het functioneringsgesprek zeg je het zo: “Ik wil dit kwartaal werken aan [ontwikkelpunt], omdat [voorbeeld]. Concreet ga ik [eerste stap] en wil ik [doel] halen. Wat heb ik van jou nodig?” Dat laatste zinnetje maakt het een gezamenlijk plan. Zo kom je bij je leidinggevende niet over als iemand met een gebrek, maar als iemand die weet wat hij aanpakt.
Neem je ontwikkelpunt altijd mee naast je sterke punten, niet in plaats daarvan. Hoe je die twee in één gesprek bij elkaar brengt, staat in je functioneringsgesprek voorbereiden. Een voorbeeld uit je werk bewijs je met de STARR-methode.
Veelgestelde vragen
Wat is een ontwikkelpunt?
Een ontwikkelpunt is iets wat je de komende maanden gericht wilt verbeteren of leren, omdat het je werk of je groei raakt. Het kan een vaardigheid zijn, maar ook een gewoonte die je kwaliteit in de weg zit.
Hoeveel ontwikkelpunten kies je?
Eén tot drie. Eén is genoeg om echt te beginnen. Met meer punten tegelijk raak je sneller het overzicht kwijt.
Moet je je zwakke punten verbeteren of je sterke punten uitbouwen?
Repareer wat je werk blokkeert en bouw uit waar je talent al zit. Gallup rekent met talent maal investering als sterkte, maar dat is een definitie van Gallup zelf en geen onafhankelijke studie.
Wat is het verschil tussen een ontwikkelpunt en een zwak punt?
Een zwak punt beschrijft hoe het nu gaat. Een ontwikkelpunt beschrijft wat je ermee gaat doen, met een doel en een datum.
Wat zeg je als je geen ontwikkelpunt weet?
Kijk naar de valkuil van je sterkste kwaliteit. De uitdaging die daarbij hoort is vaak een goed ontwikkelpunt. Of vraag twee collega's wat je volgens hen kunt verbeteren.
Geschreven en nagekeken door Redactie Krachtenwijzer. Iets wat niet klopt? Laat het ons weten.
Lees verder
Alles in Op je werk →Op je werk
Functioneringsgesprek voorbereiden als werknemer: het schema
Twee weken vooraf beginnen: feedback van twee collega's, drie successen in STARR, één ontwikkelpunt en één wens. Met zinnen om je sterke punten te noemen. 8 min
Solliciteren
Sterke punten in je sollicitatiegesprek: kiezen en bewijzen
Kies drie sterke punten die de vacature vraagt en bewijs elk met één STARR-voorbeeld. Met twaalf voorbeeldantwoorden en woorden die je beter vermijdt. 13 min
Solliciteren
Zwakke punten in je sollicitatiegesprek: 25 voorbeelden
Wat zeg je bij 'wat is je grootste zwakte'? Een formule in vier stappen, 25 zwakke punten naar risico en voorbeeldantwoorden die je kunt aanpassen. 8 min
Solliciteren
STARR-methode voorbeeld: zo bewijs je een kwaliteit
STARR-methode met bewijsblad, richttijd per letter en zes uitgewerkte voorbeelden. Plus de vijf fouten die bijna iedereen maakt en een controle. 8 min