# Functioneringsgesprek voorbereiden als werknemer: het schema

> Twee weken vooraf beginnen: feedback van twee collega's, drie successen in STARR, één ontwikkelpunt en één wens. Met zinnen om je sterke punten te noemen.

URL: https://krachtenwijzer.nl/functioneringsgesprek-voorbereiden/  
Gepubliceerd: 2026-11-21  
Categorie: Op je werk  
Door: Redactie Krachtenwijzer

Begin twee weken vooraf: vraag twee collega's om een voorbeeld, schrijf drie successen uit in STARR en kies één ontwikkelpunt en één wens. Kom je zo met voorbeelden binnen, dan stuur jij het gesprek. Neem je niets mee, dan gaat het vooral over wat je leidinggevende zich herinnert.

## Twee weken vooraf: het schema

Je hebt vijf korte momenten nodig, verspreid over twee weken. Die spreiding is nodig omdat collega's tijd nodig hebben om te antwoorden en omdat voorbeelden je pas na een paar dagen weer te binnen schieten.

| Wanneer | Wat je doet | Wat je ermee hebt |
|---|---|---|
| 14 dagen vooraf | Vraag twee collega's om één concreet moment waarop je goed werk deed | Twee voorbeelden die je niet zelf hoeft te verzinnen |
| 10 dagen vooraf | Kies drie successen van het afgelopen jaar en schrijf ze uit in STARR | Drie bewijzen voor je sterke punten |
| 7 dagen vooraf | Kies één ontwikkelpunt dat je zelf wilt oppakken | Eén punt met een plan |
| 5 dagen vooraf | Schrijf één concrete wens op | Een vraag waar je leidinggevende iets mee kan |
| 2 dagen vooraf | Zet alles op één A4 en oefen je eerste zin hardop | Een spiekbriefje voor het gesprek |
| Uiterlijk 2 dagen erna | Mail de afspraken en lees het verslag na | Afspraken op papier |

### Dag 14: feedback ophalen bij twee collega's

Vraag niet "wat vind je van mij?", maar om één moment. Dat idee komt uit de Reflected Best Self-oefening (Roberts en anderen, Harvard Business Review, januari 2005). Daarin vraag je mensen om concrete voorbeelden van momenten waarop je op je best was. Daarna zoek je de rode draad. De oefening gaat breder dan je werk, maar één stap ervan is voor dit gesprek genoeg.

Een berichtje dat werkt:

> Hoi Sanne, over twee weken heb ik mijn functioneringsgesprek. Kun je me één moment van het afgelopen jaar noemen waarop je dacht: dat deed ze goed? Eén of twee zinnen is genoeg.

Kies één collega met wie je dagelijks werkt en één collega uit een ander team of een andere rol. Noemen ze los van elkaar iets wat op elkaar lijkt, dan is dat je sterkste punt om in te brengen. Meer voorbeeldberichten vind je in [feedback vragen over je sterke punten](https://krachtenwijzer.nl/feedback-vragen/).

### Dag 10: drie successen in STARR

STARR staat voor Situatie, Taak, Actie, Resultaat en Reflectie. Werk.nl van UWV raadt de methode aan als je met een voorbeeld wilt laten zien wat je kwaliteiten zijn. In een sollicitatiegesprek werkt het zo, en in een functioneringsgesprek net zo goed.

Weet je niet meer wat je het afgelopen jaar deed? Kijk dan in je agenda, je verzonden mail, bedankberichtjes van klanten of collega's en de afspraken uit je vorige gesprek.

Een uitgewerkt voorbeeld:

- **Situatie:** in maart vielen twee collega's uit, precies in de week van de kwartaalafsluiting.
- **Taak:** ik moest hun klanten erbij nemen zonder dat er een deadline verschoof.
- **Actie:** ik heb alle openstaande dossiers op één lijst gezet, met de teamleider de prioriteit bepaald en klanten zelf gebeld als iets een dag later kwam.
- **Resultaat:** alle aangiften waren op tijd binnen en er kwam geen klacht.
- **Reflectie:** ik ben goed in overzicht houden als het druk wordt. Volgende keer zet ik die lijst eerder op, zodat een collega hem kan overnemen.

Schrijf er drie. Kies er liefst één waarin iets misging en jij het oploste. Die laat meer zien dan een project dat vanzelf goed liep. Een sjabloon en meer voorbeelden staan in [de STARR-methode](https://krachtenwijzer.nl/starr-methode/).

Twijfel je welke sterke kanten je eigenlijk hebt? Dat weten veel mensen oprecht niet. De [gratis krachtentest](https://krachtenwijzer.nl/krachtentest/) geeft je een top 3 tot 5 met per kracht een STARR-zin om in te vullen. Let wel: de test meet hoe jij jezelf beschrijft, niet hoe goed je werk is. De voorbeelden moet je dus nog steeds zelf zoeken.

## Je sterke punten inbrengen

Noem eerst wat er gebeurde en pas daarna de kwaliteit. Laat waar het kan een ander aan het woord. Een feit met een resultaat klinkt niet als opscheppen. "Ik ben heel goed in plannen" zonder voorbeeld klinkt wel zo.

Zinnen die je letterlijk kunt gebruiken:

- "Bij de kwartaalafsluiting in maart heb ik de klanten van twee zieke collega's overgenomen. Alles was op tijd binnen. Ik merk dat ik goed overzicht houd als het druk wordt."
- "Ik heb twee collega's gevraagd naar een moment waarop ik goed werk deed. Ze noemden allebei, los van elkaar, [voorbeeld]. Dat herken ik."
- "Waar ik dit jaar het meest tevreden over ben, is [voorbeeld]. Dat zou ik vaker willen doen."
- "Dat project liep goed omdat [collega] en ik het samen oppakten. Mijn deel was [jouw actie]."

Wat niet helpt: rijtjes eigenschappen zonder voorbeeld ("flexibel, teamspeler, resultaatgericht"), overtreffende trappen en je sterke punten pas noemen als je ernaar gevraagd wordt.

### Een opener: doe je elke dag waar je goed in bent?

Gallup gebruikt in zijn vragenlijst over betrokkenheid (de Q12) als derde vraag: "At work, I have the opportunity to do what I do best every day." Vrij vertaald: heb je op je werk elke dag de kans om te doen waar je het best in bent? Gallup ontwikkelde en onderzocht die vragenlijst zelf. Wat Gallup over die vraag rapporteert, is dus geen onafhankelijk bewijs, maar het is wel een goede vraag om het gesprek mee te openen.

Zo kun je hem gebruiken:

> "Ik heb mezelf voor dit gesprek één vraag gesteld: doe ik op mijn werk elke dag waar ik goed in ben? Mijn eerlijke antwoord is: twee van de vijf dagen. De rest gaat op aan [taak]. Ik wil graag met je kijken hoe dat meer kan worden."

Deze opener werkt omdat het gesprek dan niet meer gaat over goed of fout. Het gaat over hoe je werk en je sterke punten op elkaar aansluiten. Je leidinggevende kan daar iets mee. Over "je moet beter je best doen" valt veel minder af te spreken.

## Een ontwikkelpunt en een wens

Neem één ontwikkelpunt mee dat je zelf kiest, plus één wens die je sterke punten meer ruimte geeft. Breng je zelf een ontwikkelpunt in, dan gaat het gesprek over jouw plan en niet over een oordeel.

### Het ontwikkelpunt

Kies er één, geen vijf. Maak het concreet en zeg erbij wat je gaat doen en wat je daarvoor nodig hebt:

> "Ik wil beter worden in nee zeggen tegen extra verzoeken als mijn planning vol zit. Ik merk dat ik nu te veel aanneem en dan 's avonds doorwerk. Ik wil de komende drie maanden bij nieuwe verzoeken eerst met jou de prioriteit afstemmen."

Ideeën die je echt kunt oppakken vind je in [ontwikkelpunten: 30 voorbeelden](https://krachtenwijzer.nl/ontwikkelpunten-voorbeelden/).

Begint je leidinggevende over een punt dat je niet zag aankomen? Verdedig je dan niet meteen, maar vraag om een voorbeeld: "Kun je een moment noemen waarop je dat zag?" Met een voorbeeld kun je iets. Met een algemene indruk niet.

### De wens

Een wens is geen klacht, maar een voorstel. Koppel hem aan een van je drie successen:

> "Ik wil [wat], omdat ik bij [voorbeeld] merkte dat ik daar goed in ben. Daarvoor heb ik [tijd, training, een plek in een project] nodig."

Een paar voorbeelden: vaker nieuwe collega's inwerken, meedraaien in het project rond het nieuwe systeem, een cursus over gespreksvoering, of minder uren aan een taak die jou weinig oplevert en een collega wel ligt. Dit is in het klein wat de Reflected Best Self-oefening als laatste stap noemt: je takenpakket zo aanpassen dat je je sterke kanten vaker gebruikt.

### Je spiekbriefje op één A4

- Mijn openingszin (de Gallup-vraag, of een eigen zin)
- Succes 1, 2 en 3, elk in vijf korte regels STARR
- Wat collega's noemden
- Eén ontwikkelpunt plus wat ik ga doen
- Eén wens plus wat ik daarvoor nodig heb
- Afspraken uit het vorige gesprek: wat is ervan terechtgekomen?

## Functionerings- of beoordelingsgesprek?

In een functioneringsgesprek praten jij en je leidinggevende samen over je werk, de samenwerking en de komende periode. In een beoordelingsgesprek geeft je leidinggevende een oordeel over de afgelopen periode, en daar hangen vaak gevolgen aan.

| | Functioneringsgesprek | Beoordelingsgesprek |
|---|---|---|
| Richting | Beide kanten praten en luisteren | Vooral de leidinggevende oordeelt |
| Kijkt naar | Vooral vooruit: wat heb je nodig, wat ga je doen | Vooral terug: zijn de afspraken gehaald |
| Gevolgen | Afspraken over werk en ontwikkeling | Vaak voor salaris, periodiek of contract |
| Jouw voorbereiding | Successen, ontwikkelpunt, wens | Bewijs per afspraak uit het vorige gesprek |

Veel organisaties werken met een gesprekscyclus of een jaargesprek waarin beide soorten door elkaar lopen. Staat er in de uitnodiging niet wat voor gesprek het is, vraag het dan vooraf: "Heeft dit gesprek gevolgen voor mijn beoordeling of salaris?" Is het een beoordeling, zet dan op je spiekbriefje bij elke afspraak van vorig jaar wat je hebt gedaan en welk resultaat dat had.

Wat er geregeld is, in het kort: een functioneringsgesprek is in Nederland niet wettelijk verplicht, maar een cao, je arbeidsovereenkomst of een personeelshandboek kan het wel verplichten. Een regeling over personeelsbeoordeling heeft instemming van de ondernemingsraad nodig (art. 27 lid 1 onder g WOR), behalve als de cao dat al inhoudelijk regelt. Het functioneringsgesprek zelf noemt die wet niet.

## Na het gesprek: vastleggen

Mail binnen twee dagen de afspraken zoals jij ze begreep. Lees daarna het verslag goed voordat je iets ondertekent. Wat niet op papier staat, is na een jaar vaak vergeten, aan beide kanten.

Een korte mail is genoeg:

> Hoi Mark, dank voor het gesprek van vandaag. Zo heb ik de afspraken begrepen:
> 1. Ik ga vanaf januari nieuwe collega's inwerken.
> 2. Bij extra verzoeken stemmen we eerst samen de prioriteit af.
> 3. In maart kijken we kort hoe dat gaat.
> Klopt dit, of mis ik iets?

Krijg je een verslag om te ondertekenen, controleer dan of je drie successen erin staan en of het ontwikkelpunt zo staat als jij het bedoelde. Ben je het ergens niet mee eens, vraag dan of je eigen reactie aan het verslag wordt toegevoegd voordat je tekent.

Begin daarna meteen aan het volgende gesprek. Maak een notitie of mapje "succesjes" en zet daar elke maand in één regel in wat goed ging en hoe je dat weet. Over een jaar hoef je dan niet in je mail te zoeken, en je hebt meer dan drie voorbeelden om uit te kiezen. Zet ook een herinnering halverwege het jaar om je afspraken na te lopen.

Weet je nog niet goed welke sterke punten je wilt inbrengen? Begin bij [waar ben ik goed in](https://krachtenwijzer.nl/waar-ben-ik-goed-in/) of doe de [krachtentest](https://krachtenwijzer.nl/krachtentest/). Daarna heb je woorden waar je de voorbeelden bij kunt zoeken.

## Veelgestelde vragen

### Hoe lang van tevoren bereid ik mijn functioneringsgesprek voor?

Begin twee weken vooraf. Dan hebben twee collega's de tijd om je een voorbeeld te sturen en kun je rustig drie successen uitschrijven, één ontwikkelpunt kiezen en één wens formuleren.

### Is een functioneringsgesprek verplicht?

Niet volgens de wet. Een cao, je arbeidsovereenkomst of een personeelshandboek kan het wel verplicht maken. Een regeling over personeelsbeoordeling heeft instemming van de ondernemingsraad nodig (art. 27 lid 1 onder g WOR), behalve als de cao dat al inhoudelijk regelt.

### Wat is het verschil tussen een functioneringsgesprek en een beoordelingsgesprek?

In een functioneringsgesprek praten jij en je leidinggevende samen over je werk, de samenwerking en wat je nodig hebt. In een beoordelingsgesprek geeft je leidinggevende een oordeel, en daar hangen vaak gevolgen aan, zoals voor je salaris.

### Hoe noem ik mijn sterke punten zonder op te scheppen?

Vertel eerst wat er gebeurde en noem daarna pas de kwaliteit. Gebruik waar je kunt de woorden van collega's en noem een concreet resultaat.
